WYDARZENIA/INFORMACJE

15 lipca 1410 roku rozegrała się jedna z największych bitew średniowiecznej Europy, która złamała potęgę Zakonu krzyżackiego pomiędzy Zakonem, wspieranym przez rycerstwo zachodnioeuropejskie, pod dowództwem wielkiego mistrza Ulricha von Jungingena i  połączone siły polsko-litewsko-ruskie, pod dowództwem króla Polski Władysława II Jagiełły.

Oficjalne uroczystości obchodów 600. rocznicy bitwy pod Grunwaldem, rozpoczynają się już na Polach Grunwaldzkich. Wezmą w nich udział najwyższe władze państwowe Polski i Litwy oraz zagraniczni goście. Patronat nad tym wydarzeniem objęli wspólnie Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej i Prezydent Republiki Litewskiej Dalia Grybauskaite.

*********************

Bitwa 15 lipca 1410 r. zakończyła się zwycięstwem wojsk polsko-litewskich i pogromem sił krzyżackich, nie została jednak wykorzystana dla całkowitego zniszczenia zakonu.

Bitwa kończyła wieloletni konflikt polsko-krzyżacki, zapoczątkowany sprowadzeniem Zakonu przez księcia mazowieckiego Konrada w 1226 r.

Szczegółowy polski plan wojenny kampanii 1410 roku zaplanowano prawdopodobnie już w grudniu 1409 r.

Obie armie stanęły naprzeciw siebie rankiem 15 lipca 1410. Wojska polskie i litewskie rozlokowane były na wschód od Łodwigowa i Stębarka, na skraju i częściowo w lasach, w pobliżu jeziora Łubień. Lewe skrzydło tworzyły główne siły polskie. Prawe skrzydło wojsk koalicji tworzyło rycerstwo z Wielkiego Księstwa Litewskiego, pod dowództwem wielkiego księcia Witolda z oddziałami Tatarów, Mołdawii oraz prawdopodobnie oddziały  serbskie. Centrum stanowiły zaciężne piechoty z Czech i Śląska oraz trzy chorągwie smoleńskie. Całością wojsk dowodził król Władysław Jagiełło.

Bitwa rozpoczęła się około południa. Naprzeciw stojących w pełnym słońcu wojsk krzyżackich stała ukryta w lasach armia sprzymierzonych. Długie wyczekiwanie w pełnym słońcu sprowokowało wielkiego mistrza do wysłania emisariuszy z prowokacyjnym podarunkiem: dwoma nagimi mieczami.

Na początku bitwy lekka jazda litewska i tatarska uderzyła na artylerię i piechotę krzyżacką. Artyleria zakonu zdołała oddać dwie salwy i nie wzięła udziału w dalszej części bitwy. II faza bitwy rozpoczęła się atakiem jazdy krzyżackiej na prawe i lewe skrzydło armii polsko-litewskiej i zderzeniem się ciężkiej jazdy obu stron. Ta faza bitwy trwała około godziny. Następnie jazda krzyżacka odepchnęła 40 chorągwi litewskich i w efekcie nastąpiło załamanie się skrzydła litewskiego. Krzyżacy nieomal zdobyli wielką chorągiew królestwa i zaczęli nawet śpiewać pieśń zwycięstwa. W IV fazie nastąpił atak odwodu 16 chorągwi wielkiego mistrza oraz walka w centrum i na lewym skrzydle polskim. Z kolei atak odwodów polskiej jazdy rozerwał zasadniczy korpus sił krzyżackich oraz umożliwił przeprowadzenie decydującego ataku odwodów lekkiej jazdy ukrytej w zaroślach. Nastąpiło okrążenie i klęska wojsk krzyżackich oraz śmierć Wielkiego Mistrza. V fazą było zdobycie taborów i obozu krzyżackiego oraz pościg wyniszczający za uciekającymi wojskami krzyżackimi. Bój trwał ponad sześć godzin.

Wynik bitwy miał zasadniczy wpływ na stosunki polityczne w ówczesnej Europie. Nie tylko załamał potęgę  zakonu, ale również wyniósł dynastię jagiellońską do rangi najważniejszych na kontynencie. Sukces odniesiony głównie siłami polskimi, spowodował jednak poważny kryzys w stosunkach polsko-litewskich. Jagiełło (Litwin), obawiając się wzrostu znaczenia Polski w Unii opóźnił pościg za niedobitkami wojsk krzyżackich i ostatecznie nie zdobył Malborka - stolicy zakonu.

Po bitwie nastąpił powolny upadek znaczenia zagranicznych wojsk zaciężnych. Rzeczą bez precedensu był gest króla, który kazał odnaleźć zwłoki wielkiego mistrza i odesłać je z honorami do Malborka.

Trofeami wojennymi było przede wszystkim 51 chorągwi krzyżackich, dwa słynne nagie miecze (przechowywane najpierw w wawelskim skarbcu, wywiezione w 1853 r. do Rosji, ślad po nich zaginął).

W bibliografii niemieckiej bitwa pod Grunwaldem występuje jako bitwa pod Tannenbergiem. Obecna nazwa tej miejscowości to Stębark. Pole bitwy dotychczas nie doczekało się systematycznego i kompleksowego przebadania archeologicznego. (jm)

Źródło: www.wiadomosci24.pl, TVN24.pl